İstanbul’da veya Türkiye’nin herhangi bir şehrinde, trafik sıkışıklığından yakınmayan yok. Ama iş, iktisadi çözüme gelince, afedersiniz arabası kıçına yapışık olanlar, hemen şirretleşiyor. Başlıyorlar, belediye bol ve ucuz otopark, yeni yol, yeni köprü, yeni geçit yapsın demeye. Aslında onların çözüm dedikleri denendi ve sıkışıklık daha da arttı.

TRAFİĞİN İYİLEŞTİĞİNE NEYE GÖRE KARAR VERİLİR

Bir kentte trafik düzeninin iyileşip iyileşmediğine üç parametre ölçülerek karar verilir. Birincisi, insanların bir yerden bir yere ulaşma süresinin kısalmasıdır. İkincisi, araçların seyir hızının artmasıdır. Üçüncüsü seyahat konforu ve emniyetinin yükselmesidir. Özellikle kaza sıklık oranları ve hasar ciddiyet (ölümlü kaza) endekslerinin düşmesidir.

TRAFİK ÇÖZÜMLERİNDE EKONOMİ VE AHLAK KISTASLARI

Trafik sıkışıklığını giderecek sistemin seçiminde, ekonomik açıdan, üstteki paragrafta sıralanan kıstaslara göre aynı iyileşmeyi sağlayacak seçeneklerin en düşük maliyetlisi tercih edilir. Ahlaki açıdan kıstas “toplamda en çok kişiye, uzun vadede en yüksek fayda sağlayan proje” en iyisidir kuralıdır.

BİRİNCİ ÖNLEM: OTOBÜS GEÇEN YOLDA ARAÇ PARK EDİLEMEZ

Kent içinde trafik sıkışıklığının azaltılmasında bir numaralı önlem “otobüs geçen yolda araç park etmenin” yasaklanmasıdır. Yarın işe gidip gelirken, trafiği izleyin ve bu yasağın uygulandığını tahayyül edin. Trafikteki ortalama hızın iki kat artacağını derhal söyleyebilirsiniz. Bu hızlanma sayesinde otobüslerin ve taksilerin saatte yapacağı sefer ve taşınan yolcu sayısı aynı oranda artacaktır. Bunun ne büyük bir yatırım ve işletme gideri tasarrufu sağlayacağını hesap etmeye bile gerek yok. Üstelik park yasağı yüzünden merkeze giren araç sayısı da azalacağından köprüler de tenhalaşacaktır.

İKİNCİ ÖNLEM: MAL İKMALİ GECE YAPILMALIDIR

Otobüs geçen caddelerdeki marketlere, dükkanlara, lokantalara “gündüz” mal ikmali yasaklanmalıdır. Mal ikmalleri gece saat 22.00 ile sabah 06.00 arasında yapılmalıdır. Bu kuralın da uygulandığında yolların nasıl boşalacağını tahayyül edin. Üstelik mal ikmali yapan kamyon ve kamyonetler, bir yerden bir yere hızla gideceği için gündüz iki aracın yaptığı işi gece bir araç yapacaktır. Gece çalışacak personel, gündüz evinde kalacağından gündüz insan trafiği de azalacaktır.
Son söz: Sakıncasız çözüm olmaz