Sözcü Plus Giriş

Soğandan swap’a!

Seçim arefesindeki Türkiye'de ekonomik gündem de en az siyasi gündem kadar çabuk değişiyor. İki gün önce soğanı konuşan vatandaş, dolar/TL'de yaşanan sert düşüşün ardından 'swap nedir?'i konuşuyor. 

Sozcu.com.tr
11:22 -
Soğandan swap’a!

Türkiye ekonomisi 2018 yazından bu yana son yılların en hareketli zamanlarını geçiriyor. Papaz Brunson davası ile başlayan süreçte ekonomide sürekli yeni bir olay gündem yaratıyor. Vatandaşlar ekonomi gündemini yakından takip ederken hemen hemen her gün yeni bir kavram hayatımıza giriyor. Papaz Brunson krizi ile diplomatik kavramlar hayatımıza girerken, depodaki soğanlar ile depoculuğu konuşmaya başladık. Şubat’ta başlayan tanzim satış ile tanzim kavramı hayatımıza girerken Golan Tepeleri krizinin kura etkisi ile vatandaş Orta Doğu politikasına kulak kabarttı. İşte vatandaşın dolarda yaşanan dalgalanma ile hayatına giren terimler.

1- PAPAZ BRUNSON KRİZİ: DİPLOMASI

Türkiye ve ABD arasında 2018 yazında yaşanan kriz, 2016’da tutuklanan ABD’li rahip Brunson’un nedeniyle yaşandı.

ABD Başkanı Donald Trump terör örgütlerine yardım ettiği gerekçesiyle tutuklanan Brunson’un serbest bırakılmasını istedi. Devam eden süreçte ABD ile siyasi ilişkileri kopma noktasına gelirken ABD, Türkiye’ye bir takım yaptırımlar açıkladı. İki ülke tarafından art arda yapılan açıklamaların ardından 12 Ağustos 2018 akşamı dolar/TL 7.20 seviyesine kadar çıkarak rekor kırmıştı. Brunson’un yargılanıp serbest bırakılmasının ardından ABD ile ilişkiler normalleşme sürecine girmiş ve dolar/TL 5.00/5.50 arasında dalgalanmıştı. Bu dönemde vatandaşlar dolarla yatıp dolarla kalktı

2- KASIM 2018: DEPOCULUK

Türkiye’nin gündemini uzun süre meşgul eden döviz kurları yılbaşına kadar gerilediği 5.50 seviyelerinde dalgalandı. Kurlarda sürpriz(!) yaşanmazken Türkiye’nin gündemine Kasım ayında vatandaşın cebini yakan fiyatlarıyla patates ve soğan girdi. Patates ve soğan fiyatlarının 7 liralara kadar yükselmesinin ardından hükümet depolara baskınlar düzenledi ve yaşanan fiyat artışını stokçuluğa bağladı.

İLGİLİ HABER45 depoya baskın yapıldı45 depoya baskın yapıldı

3- ŞUBAT 2019: TANZİM SATIŞ

Gıda ürünlerindeki artış patates ve soğanla sınırlı kalmadı. A’dan Z’ye bir çok üründe fiyatlar tavan yaptı. 20 TL’ye biber 15 TL’ye patlıcan satıldı. Hükümet bu defa komisyoncuları ve zincir marketleri hedef aldı. Başta İstanbul ve Ankara olmak üzere Türkiye’nin bir çok iline ve ekonominin gündemine tanzim satış çadırları kuruldu.

İLGİLİ HABERTanzim satış nedir? İstanbul ve Ankara tanzim satış noktaları...Tanzim satış nedir? İstanbul ve Ankara tanzim satış noktaları...

Ucuza sebze meyve almak isteyenlerin oluşturduğu uzun kuyruklar haftalarca gündem oldu. Bu dönemde herkes gıda fiyatlarını takip ederken Şubat ayında üretici maliyetleri (Tarım ÜFE) yıllık yüzde 23.50 arttı.

4- F-35 VE S-400 GERGİNLİĞİ: SİLAH UZMANLIĞI

2019’un bahar aylarına gelindiğinde Türkiye ile ABD arasında yaşanan gerilimin en önemli nedenlerinin başında Türkiye'nin Rusya'dan alacağı S-400 hava savunma füzeleri geliyor. ABD, Türkiye'nin S-400'leri almasına karşı çıkıyor. ABD Dışişleri Bakanlığı geçen günlerde yaptığı açıklamada Türkiye'nin bu füzeleri alması durumunda Amerikan yaptırımları ile karşı karşıya kalacağını açıkladı. Öte yandan ABD S-400 füzelerinin alınması halinde Türkiye'ye F-35 savaş uçaklarının teslim etmeyeceğinin sinyallerini veriyor.

İLGİLİ HABERErdoğan'dan S-400 açıklaması!Erdoğan'dan S-400 açıklaması!

Ankara ise bu kararından geri adım atmıyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan konu hakkında yaptığı açıklamada S-400 kararından dönüş olmayacağını belirtti. Bu anlaşmazlık piyasalarda yeni bir Papaz Brunson krizi ihtimali olarak yorumlanıyor. Piyasalar F-35 ve S-400 gerginliğini yakından takip ediyor.

5- MART 2019: ORTA DOĞU UZMANI

Mart ayının son günlerinde Orta Doğu yeni bir krizin eşiğine geldi. Orta Doğu için kilit bir konumda olan Golan Tepeleri hakkında ABD Başkanı Donald Trump'ın, “ABD için İsrail'in Golan Tepeleri üzerindeki egemenliğini tam olarak tanımanın zamanı geldi” sözleri sonrasında tansiyon yükseldi. Türkiye'nin de aralarında olduğu birçok ülke Trump'a tepki gösterirken Suriye yönetimi, “Geri almak için her şeyi yaparız” açıklamasını yaptı. Rusya da, “Bu BM kararlarını ihlal etmek anlamına geliyor” dedi.

İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) toplantısında konuşan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da Tump'ın sözlerine yanıt verdi. Erdoğan “Amerika Başkanı'nın Golan tepeleriyle talihsiz açıklaması bölgeyi yeni bir krizin, yeni bir gerilimin eşiğine getirmiştir. Golan Tepeleri'nin işgalinin meşrulaştırılmasına asla izin vermeyiz veremeyiz.” dedi. Bu gelişmelerin ardından dolar 5.80 seviyesi aşarak tekrar ekonomi gündeminin bir numaralı maddesi oldu. Vatandaşlar Orta Doğu’da yaşanan gelişmeleri yakında takip etmeye başladı.

İsrail Başbakanı Netanyahu, ABD Başkanı Trump ve Başkan Yardımcısı Pence. Reuters

ABD Başkanı Donald Trump 25 Mart Pazartesi günü, 1967 yılında İsrail'in işgal ettiği Suriye-İsrail sınırındaki Golan Tepelerini İsrail'in toprağı olarak tanıdı.

6- EKONOMİ YÖNETİMİNDEN ADIMLAR

22 Mart Cuma günü döviz kurlarında yaşanan sert yükselişin ardında ekonomi yönetiminden art arda hamleler geldi. BDDK ve SPK, müşterilerini döviz piyasalarına ilişkin olarak yanıltıcı ve manipülatif bir şekilde döviz alımına yönlendiren bankalarla ilgili şikayetler üzerine inceleme başlattı.

İLGİLİ HABERBDDK'dan döviz manipülasyonu soruşturmasıBDDK'dan döviz manipülasyonu soruşturması

BDDK, yaptığı yazılı açıklamada, müşterilerini döviz piyasalarına ilişkin olarak yanıltıcı ve manipülatif şekilde döviz alımına yönlendirdiklerine ilişkin şikayetler kapsamında bazı bankalar hakkında inceleme ve soruşturma başlattığını duyurdu.

Kurumdan yapılan diğer açıklama ise JP Morgan hakkında da inceleme başlatıldığı belirtildi.

İLGİLİ HABERSPK'dan da manipületif eylemlere soruşturma!SPK'dan da manipületif eylemlere soruşturma!

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) yaptığı yazılı açıklama ile JP Morgan’ın yayımladığı raporun, yanıltıcı içerikleri nedeniyle, hisse senetleri üzerinde spekülatif etki yarattığı şikayetleri üzerine inceleme başlattığını duyurdu. Vatandaşlar gözünü yine döviz kurlarına çevirdi.

7- YENİ GÜNDEM SWAP

Türkiye’de son günlerde ekonomi gündeminde swap konuşuluyor. Londra’da TL swap faizlerinin yüzde 350’leri aşması ile swap, bir çok vatandaşın daha önce çok aşina olmadığı ancak son günlerin en merak edilen kelimesi oldu. Swap takas anlamına geliyor.

Londra’daki swap piyasasında Türk Lirası’nın gecelik faizi, yüzde 350’yi aştı. Geçen hafta yüzde 22 seviyesinde seyreden bu oran son iki gün içinde 10 kattan fazla artarak, 2001’deki ekonomik krizden beri en yüksek seviyesine geldi. Nisan 2001’de aynı oran yüzde 71’di.

Reuters, yabancı bankaların Türk Lirası elde etmek için kullandığı Londra swap piyasasında, Türk bankaların yasal dayanaklarının da oldukça altında TL sağlamak istemesi neticesi bu gelişmenin yaşandığını aktardı.

Ajansa göre BDDK’nın (Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu) geçen yıl aldığı swap kararı ve Türk bankalarının bu eğilimi, piyasadaki likiditeyi azaltarak TL’nin maliyetini yükseltti.

Bloomberg haber ajansına göre de Türk Lirası pozisyonlarıyla ilgili işlem yapmak isteyen yabancı fonların bunun için bir karşı taraf bulamaması faizlerin yükselmesine neden oldu.

Son güncelleme: 11:28 27.03.2019
Paylaş Tweet social-whatsapp Whatsapp Paylaş more