Sözcü Plus Giriş
SEZGİN ÖZCAN

Emeklilik başvurusunda uygun zaman ne zaman?

7 Ekim 2020

Her yılın son çeyreğine girildiğinde, emekli olmayı düşünen okurlardan  “Yılbaşından önce mi sonra mı emekli olmak daha avantajlı?” soruları gelmeye başlar. Biz de mevcut verileri değerlendirerek ilk tespitlerimizi paylaşırız. Bu yıl da malum sorular gelmeye başlayınca, mevcut verilere göre ilk değerlendirmemizi paylaşalım istedik.

Emeklilik başvurusunu yılbaşından önce mi sonra mı yapmanın daha avantajlı olduğunun tespiti için esas alınan parametrelerden biri 2020 yılında emekli aylıklarına yapılan zam oranı, diğeri 2020 yılı tüketici enflasyon oranı ile ülkenin büyüme oranı, yani “güncelleme katsayısı”. Karar vermek için enflasyon ve büyüme hızı ile emekli aylıklarına yapılan zam oranını kıyaslamak gerekiyor.

2020 yılı enflasyon ve büyüme hızının, 2020 yılında emekli aylıklarına yapılan zamdan büyük olması halinde 2021 Ocak ayında, küçük olması halinde ise 2020 Aralık ayı sonuna kadar  emeklilik başvurusunda bulunmak avantaj sağlayabiliyor.

★★★

Emekli aylıklarına 2020 yılında yapılan zam oranı belli. Yılbaşında yüzde 6.50, Temmuz'da yüzde 5.75 olmak üzere toplam yüzde 12.62.

Yılsonu enflasyon ve büyüme oranları ise henüz belli olmamakla birlikte tüketici enflasyonu Eylül ayı itibarıyla (9 aylık) yüzde 8.33, yıllık yüzde 11.75 olarak gerçekleşti. Yeni Ekonomi Programı (YEP)'nda öngörülen 2020 tüketici enflasyon oranı yıllık yüzde 10.5, büyüme oranı yüzde 0.3.

★★★

Emekli aylığı çok teknik bir hesaplamayı gerektiriyor. Ancak kıyaslamanın daha anlaşılabilir olması açısından çok özet bir bilgi paylaşmakta yarar var.

Emekli aylığı, en basit anlatımıyla ortalama aylık kazanç tutarı ile aylık bağlama oranının çarpımından oluşuyor. Hesaplanan aylık, emekli olunan yılın ocak aylığı oluyor. Yılın ilk altı aylık döneminde emekli olunması halinde emekli aylıklarına ocak döneminde yapılan zam oranı kadar, yılın ikinci altı aylık döneminde emekli olunması halinde ise önce ocak dönemi, sonra temmuz döneminde yapılan zam oranı kadar artırılıyor.

Ortalama kazanç, her yıla ait prime esas kazancın, kazancın ait olduğu yıldan itibaren aylık talep tarihine kadar geçen yıllar için, her yıl gerçekleşen güncelleme katsayısı ile güncellenerek bulunan kazançlar toplamının prim gün sayısına bölünmesiyle bulunuyor.

Güncelleme katsayısı, her yılın Aralık ayına göre TÜFE değişim oranı ile büyüme hızının Ocak 2000-Eylül 2008 dönemi için yüzde 100'ünün, Eylül 2008 sonrası için yüzde 30'unun toplamından oluşuyor. Aylık bağlama oranı ise toplam prim gün sayısına göre hesaplanıyor.

★★★

Yılbaşından önce emeklilik başvurusunda bulunulması halinde,  prime esas kazançlar en son 2019 güncelleme katsayısıyla güncellenerek, emekli aylığı 2020 yılı Ocak ayı itibarıyla hesaplanır. Hesaplanan aylık, 2020 yılında emekli aylıklarına yapılan yüzde 12.62 oranındaki zam kadar artırılır.

Yılbaşından sonra emeklilik başvurusunda bulunulması halinde, emekli aylığı 2021 yılı ocak ayı itibarıyla hesaplanır. Emekli aylığı hesabında esas alınacak prime esas kazançlar 2020 yılı güncelleme katsayısı esas alınarak güncellenir, ancak 2020 yılında emekli aylıklarına yapılan yüzde 12.62 oranında zam eklenmez.

★★★

Mevcut verilere göre, tüketici enflasyonu ve büyüme hızı, 2020 yılında emekli aylıklarına yapılan yüzde 12.62 oranındaki zammın altında kalıyor. An itibarıyla 2020 yılında emekli olmak bir tık daha avantajlı gözüküyor. Ancak büyüme hızında bir artış beklenmese de yıllık enflasyon oranında kararı etkileyebilecek değişim söz konusu olabilir. Bu nedenle de aralık ayını beklemek gerekiyor.

Paylaş Tweet social-whatsapp Whatsapp Paylaş more