Kolesterole karşı diyet mi ilaç mı?

LDL’yi yani kötü kolesterolü sadece diyet ve egzersiz yaparak düşürmek mümkün mü? Mutlaka ilaç mı kullanılmalı? İşte Prof. Dr. Erk’in bu sorulara yanıtı...

Kolesterole karşı diyet mi ilaç mı?

Damar sağlığını tehdit eden kolesterol yüksekliği günümüzde yaygın bir sorun. Ancak LDL (kötü) kolesterolü yüksek olan pek çok kişi statin grubu ilaçları yan etkileri nedeniyle kullanmak istemiyor. Peki LDL ilaçsız düşürülebilir mi?

İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Osman Erk, bunun için nasıl bir yol izlenmesi gerektiğini şöyle anlattı:

İşte nedenleri

Kalp krizi denince nedense akla hemen kolesterol yüksekliği gelir. Fakat kolesterolü yüksek olan her kişide kalp krizi görülmediği gibi, kalp krizi geçirenlerin yarısında kolesterol ve trigliserit değerleri normaldir. Kolesterol ve trigliserit yüksekliği kalp krizinin risk faktörlerinden sadece biridir. Başta rafine şeker ve fazla kalori alımı olmak üzere, stres, sigara, kafein, katkı maddeleri, çevresel ve gıdasal toksin olmak üzere birçok faktör kolesterol yüksekliğine neden olur.

Rafine karbonhidrat ve şekere dikkat!

Damar sertliği ve kalp krizine yol açan B tipi LDL'ler sıklıkla rafine karbonhidrat tüketimi ve insülin direnciyle ilişkilidir. Rafine undan yapılan, başta ekmek olmak üzere tahıl ürünleri, fruktozdan zengin mısır şurubu bu tür LDL ve trigliserit yüksekliğine yol açar. Trigliseritler de tıpkı B tipi LDL gibi rafine karbonhidratlar ve insülin seviyesiyle ilişkilidir. Rafine karbonhidratlardan zengin, sağlıklı yağlardan fakir bir diyet insülin direncine ve yüksek trigliserit düzeylerine yol açar.

LDL'nin B tipi tehlikelidir

LDL kötü huylu, HDL iyi huylu kolesterol olarak bilinmektedir. Bu düşünce son zamanlarda sorgulanmaya başlamış ve değişmiştir. LDL değerlendirilirken, kandaki miktarı kadar partikül büyüklüğü de önem kazanmıştır. LDL, yağ ve kolesterolü hücrelere dağıtan lipoprotein formudur, HDL ise damarlarda biriken kolesterolü tekrar karaciğere taşır. LDL kolesterol, A ve B olmak üzere iki ayrı türü içerir. A tipi zararsız olarak nitelendirilmekte, B tipi ise kalp krizinin suçlusu olarak değerlendirilmektedir.

A tipi kolesterol kanda yüzer, büyük olduğu için damar içini örten endotel hücrelerinin altına sızması zordur ve damar sertliği oluşturması beklenemez. LDL'nin küçük ve yoğun B tipi ise kanda yüzemez, damar cidarına oturur, hücrelerin arasından sızarak damar sertliği plağı oluşturur. A tipi plaj topuna, B tipi tenis topuna benzetilebilir.

LDL kolesterol nasıl düşürülür?

LDL kolesterol yüksekliği söz konusu olduğu zaman herhangi bir sağlık sorunu bulunmayan kişilerin hemen kolesterol ilaçları kullanmak yerine yaşam tarzı değişikliklerine gitmesi daha doğru bir yaklaşımdır. Lif bakımından zengin, taze, temiz, işlenmemiş, organik, yerel, mevsimsel, bitkisel besinlerden oluşan bir diyet ve düzenli egzersiz kolesterolün dengede olmasını sağlar. Ayrıca vitamin, mineral, antioksidan, Omega-3 içeren doğal besin takviyeleri de yararlıdır. B3 vitamini, magnezyum, koenzim Q10, Omega-3 özellikle önerilir. Kolesterol düşürücü ilaçlar ancak bazı hastalarda (kalp krizi ya da by-pass ameliyatı geçirmiş, koroner arterlerinde daralma olduğu tespit edilmiş olanlarda) fayda sağlayabilir. Tamamen bitkisel beslenme 4 yıl gibi bir süre içerisinde kalp krizi ve inme riskini yüzde 60 oranında engellerken, kolesterol ilaçlarında bu oran yüzde 3 civarındadır. Yani sağlıklı bir bitkisel beslenme düzeni kolesterol ilaçlarından 20 kat daha etkilidir.