İskoçya'nın Glasgow kentinde geçen kasımda düzenlenen 26. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı’nda (COP26) ülkelerin imzaladığı anlaşmanın gidişatı tartışma yaratıyor.

Dünyada kömür kullanımının aşamalı olarak azaltılmasını, emisyonu azaltma planlarının düzenli olarak gözden geçirilmesini ve gelişmekte olan ülkelere finansal desteğin artırılmasını içeren anlaşma, bazı kesimlerde hayal kırıklığı yaratsa da yine de iklim değişikliğiyle mücadelede umut olmuştu.

İngiliz Guardian gazetesi, zirveden 6 ay sonra Ukrayna’daki savaş ve devam eden Covid-19 pandemisi nedeniyle üzerinde anlaşılan bazı konuların arka plana atıldığını yazdı. “Para, kömür, araçlar ve ağaçlar: Cop26’dan beri ne kadar ilerleme sağlandı?” başlıklı yazıda, kömür kullanımı azaltma sözüne rağmen Ukrayna’daki savaşla beraber birçok ülkenin fosil yakıta dönmeyi düşündüğüne dikkat çekildi.

KÖMÜR TARİHE GÖMÜLECEKTİ AMA OLMADI...

İngiltere Başbakanı Boris Johnson, küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlandırmayı amaçlayan  ve “kömürü tarihe gömecek” zirvenin dört temel faktöre yoğunlaşacağını ve bunların da 'kömür, para, araçlar ve ağaçlar' olduğunu belirtmişti. Guardian, bu dört faktörle ilgili güncel durumu ele aldı.

Para

Cop26 zirvesinde zengin ülkeler, gelişmekte olan ülkelere iklim değişikliğiyle mücadele için yılda 100 milyar dolar verme sözünü yerine getirme taahhüdünde bulunmuştu. Ancak bu miktara hâlâ ulaşılamadı. Şu ana dek elde edilen veriler bu rakama gelecek yıl erişilebileceğini ortaya koyuyor.

Guardian’a konuşan Dünya Bankası’ndan eski üst düzey yetkililer Rachel Kyte ve Lord Stern, Ukrayna’daki savaşın da etkisiyle dünyada artan enerji ve gıda fiyatları nedeniyle iklim için ayrılan kaynakların giderek azaldığını vurguladı.

Dünyada fosil yakıta yönelik yatırımların da son dönemde önemli ölçüde arttığı ve temiz enerjiye yatırımları çok aştığı belirtiliyor.

Kömür

Kömür kullanımının azaltılması, Cop26 zirvesinin en önemli gündemlerinden biriydi. Zirvede varılan anlaşmada “kömür kullanımının aşamalı olarak sonlandırılması” ifadesinin Çin ve Hindistan’ın itirazı üzerine “kömür kullanımının aşamalı olarak azaltılması” şeklinde değişmesi tepkilere yol açmıştı.

Ülkeler son dönemde pandeminin yol açtığı ekonomik yıkımı telafi etmeye çalışırken kömür kullanımı da hızla arttı. Birçok ülke de Rusya’nın Ukrayna işgalinin ardından kömür kullanımını sonlandırma planını ertelemeye yöneldi. Uluslararası Enerji Ajansı Direktörü Fatih Birol, kömür konusunun bir sonraki Cop27 zirvesinin en önemli gündemi olması gerektiğini belirterek “En büyük risk kömüre yatırım iştahının giderek artması” dedi.

Araçlar

Elektrikli araba satışları geçen sene önemli pazarlarda iki kat arttı ama Ukrayna savaşı, sektörün geleceğine dair de belirsizlik yarattı. Tedarik zincirleri aksarken üretim maliyetleri de hızla yükseliyor.

Bu nedenle birçok çevre örgütü, fosil yakıt kullanımını azaltmak için elektrikli araçlara değil toplu ulaşıma yatırım yapılması gerektiğini savunuyor.

Ağaçlar

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın talep ettikleri güvenlik protokolü standartları karşılanmadığı için gitmediği Cop26 zirvesine katılan dünya liderleri, ormanların geleceğini de masaya yatırmıştı. Dünyada ormanlardaki yıkımın önüne geçme taahhüdü, zirvenin en önemli başarılarından biri olarak nitelenmişti.

Ancak “dünyanın akciğeri” olan Brezilya’daki Amazon Ormanları’nda yıkım son dönemde rekor kırdı. Dünyadaki en önemli yağmur ormanlarından birinin bulunduğu Kongo’yla ilgili bir rapor da, ülkenin bu konuda gerekli adımları atamadığını gösteriyor.

[old_news_related_template title="İklim değişikliği bir sonraki pandemiyi tetikleyebilir mi?" desc="Bilim insanları, küresel ısınmanın, hayvanları daha kalabalık bölgelere taşınmaya zorladığı ve bunun da insanlara virüs sıçrama riskini artırdığı konusunda uyardı." image="https://sozcuo01.sozcucdn.com/wp-content/uploads/2022/04/29/iecrop/shutterstock_1709550403_16_9_1651241663.jpg" link="https://www.sozcu.com.tr/2022/teknoloji/iklim-degisikligi-bir-sonraki-pandemiyi-tetikleyebilir-mi-7106347/"]

[old_news_related_template title="İklim değişikliği etkiledi... 2021 yazı Avrupa'yı kasıp kavurdu" desc="Avrupa, iklim değişikliği nedeniyle kaydedilen en sıcak yazını 2021 yılında yaşadı." image="https://sozcuo01.sozcucdn.com/wp-content/uploads/2022/04/23/iecrop/gunes-reuters_16_9_1650715029.jpg" link="https://www.sozcu.com.tr/2022/teknoloji/iklim-degisikli-etkiledi-2021-yazi-avrupayi-kasip-kavurdu-7092801/"]