SKOLYOZ NEDEN OLUŞUR?
Skolyozlar doğuştan olabildiği gibi doğumdan sonra gelişim sürecinde ya da ergenlik civarında sebebi bilinmeden de ortaya çıkabilir. Gebelik sırasında geçirilen enfeksiyonlar, şeker hastalığı bazı vitamin eksiklikleri bu duruma yol açabilir. Ergenlik çağındaki skolyoz genellikle kız çocuklarında, sık olarak belde, sırtta görülür ancak sebebi tam olarak belli değil. Mesela genetik olduğuna dair açıklayıcı bulgular saptanamadı ya da ağır çanta taşımak gibi zorlayıcı faktörlerin skolyoz oluşturduğunu söyleyemeyiz. Yine bazı spor dalları için risk faktörü taşıyor denilse de aksini söyleyen tıbbi makaleler daha fazla. Kısacası belli bir sebebi yok gerçekten…
ANNE KARNINDA TEŞHİS MÜMKÜN MÜ?
Çocuk ana rahmindeyken ilk üç ayda organlar gelişir ve omurga da oluşumunu bu dönemde tamamlar. Bu süreçteki bir sorun yüzünden skolyoz ve kifoz (kamburluk) gelişir ancak anne karnında sadece omurgadaki anomali oluştuktan sonra görüntülenebiliyor. Fakat sorunun bu aşamadayken bir tedavisi yok. Görülen deformitenin tipi, anormal omurun, omurga kolonunun neresinde ve hangi yönüne doğru yerleştiğine bağlı olarak değişiyor. Teşhis ve tedavi ancak, çocuk doğduktan sonra tam olarak yerine getirilebiliyor ve sıkı bir doktor kontrolü süreci başlıyor.
KİMLER DİKKAT ETMELİ?
Türkiye’de 2,5 milyon skolyoz hastası var… Görülme sıklığı yüzde 1-3 arasında ama bunlar daha ağır vakalar için… Skolyoz Araştırma Topluluğu’na göre her 10 buluğ çağındaki insandan biri, herhangi bir derecede skolyoza sahip aslında. Böyle bakıldığında, oldukça yaygın. Çoğunlukla ergenlik çağı yaşlarında ve daha çok kız çocuklarında görülüyor. Ciddi eğrilikler kızlarda 5-8 kat fazla.
TEDAVİSİ NASILDIR?
Skolyozun tedavisi tespit edildiği andaki derecesine ve yetişkin değilse o dönemden sonra olası büyüme sürecine göre değişir. Gözlem, korse tedavisi ve cerrahi süreçlerinden herhangi biri seçilir. Büyümesini tamamlamış çocuklarda, sırtta 45, belde 35 dereceyi aşmadıkça cerrahi müdahaleye gerek yoktur. Skolyoz korsesi yeterli olur. Bu yüzden ailelerin ve okulların bu konuda bilinçlenmesi, tespit ve tedavide çok önemli…
AMELİYATIN RİSKİ VAR MI?
Büyüme çağında veya genç hastalarda özellikle omurga esnekse, tek seanslı arkadan yapılacak skolyoz ameliyatının riski oldukça düşük. Ancak tabii ki her operasyonda olduğu gibi ehil ellerde olması gerekiyor. Uzmanlaşmış ellerde ve nöromonitorizasyon (ince sinirlerin ekrandan görüntülenebilmesi) sayesinde hastaların korkulu rüyası olan felç riski ortadan kalktı.
BU BELİRTİLERE DİKKAT!
Skolyoz hastalarında fiziksel görünüm dışında zamanla veya eğriliğin derecesine göre yorgunluk ve nefes darlığı görülebilir. Eğriliğin göğüs kafesinde oluşturduğu yamulma akciğerlerde sıkışma ve kalp rahatsızlıklarına sebebiyet verebiliyor. Öte yandan hastalar, özellikle çocuklar, vücudunu beğenmeme ve bu sebeple sosyal ortamlarda bulunamama gibi psikolojik rahatsızlıklar, hatta depresyon yaşayabiliyor maalesef... Yani fiziksel deformasyon ruhu da etkileyebiliyor.
