Prof. Necmettin Ünal, Ankara Üniversitesi Anesteziyo­loji ve Yoğun Bakım Uzmanı... Geçti­ğimiz yıl Küresel Sepsis Ödülü’ne layık görüldü. Sepsis, vücut­ta oluşan bir enfeksiyona karşı verilen kontrolsüz bağışıklık yanıtının, organ­larda fonksiyon bozuklukları veya or­gan yetmezliklerine yol açması olarak tanımlanıyor.

Her yıl sepsis nedeni ile 11 milyon kişi hayatını kaybediyor. Covid-19’daki enfeksiyon durumunda da ölümler sepsis sonucu gerçekle­şiyor. Ünal da bu amaçla çalışmalar yapan ve tüm dünyada 94 ülkenin üzerinde organize olan Global Sepsis Alliance’ın Türkiye temsilcisi...

Prof. Necmettin Ünal ile corona virüsünde nor­malleşme sürecini konuştuk. AVM’le­rin açılmasını doğru bulmayan Ünal, en çok yakınlarıyla buluşmayı ve kebap yemeyi özlediğini söyledi ve “Ailemle adeta küsüm, kızımı aylardır öpemedim” dedi. Ünal şunları söyledi:

Prof. Ünal, Global Sepsis Alliance’ın Türkiye temsilcisi.


İKİNCİ DALGA OLASILIĞI VAR

- Normalleşme süreci ve AVM’le­rin açılmasını nasıl değerlendiriyor­sunuz?

Salgın tam olarak kontrol altına alınmadan buna izin verilmemesi gerekirdi. Gevşeme uygulamaları sırasında AVM’lerin öncelikli açılacak mekanlar olarak kabul edilmesinin ne oranda doğru olduğu tartışmalıdır. Daha az insanın bir araya geldiği sokak mağa­zaları açılmazken, kapalı alanlarda çok sayıda kişinin toplan­masına izin verilmesi gerçekten ilginç.

AVM’le­rin dörtte biri, salgın açısından en kötü durumda olan İstanbul’da bulunuyor. Bu durum İstanbul’daki hasta sayısının artmasına yol açar mı, gerekli tedbirler alındı mı? Bunun yanıtları 1-2 hafta sonraki vaka sayı­ları ile ortaya çıkar. AVM açılışı erken oldu, İstanbul’daki AVM’lerin açılışı ise daha da erken oldu.

- İkinci bir dalga bekleniyor mu? Buna karşı nasıl önlem alabiliriz?

Tüm salgınlarda ikinci dalga olasılı­ğı vardır. Toplumun belli oranı hasta­lığı geçirerek veya bağışık hale gelene kadar bu olasılık hep olacak. Covid pozitif olan, negatif olan yakalanma­yan, tespit edilmeyen vakaları hesap­larsak 600-900 bin kişinin hastalığa karşı bağışıklık kazanmış olabileceği düşünülebilir.

Bu sayı ülke nüfusu­nun onda biri ve bağışıklık oranında yeni dalgaların oluşmasına engel nitelikte değil. İkinci-üçüncü dalgala­rın olmaması, olduğu takdirde kont­rol edilemez seviyeye çıkmaması için gevşeme tedbirleri kademeli ve en az 14 günlük basamaklarla yapılmalı. Daha hızlı yapılacak gevşeme tedbir­leri beklenmeyen sonuçlara gebedir.

Ünal, “Bu zorlu bir süreç. Aman dikkat” dedi.


KEBAP YEMEYİ ÇOK ÖZLEDİM

- Kafe ve restoranların da yakın zamanda açılması planlanıyor. Bunun için nasıl bir düzenle­me yapılmalı?

Zamanlaması çok önem­li. ABD’de yapılan bir ankette kısıtlama sonrası halk, dostları, arkadaş­ları ile görüşmek istiyor. İkinci sırada özlem du­yulan da bir restoranda yemek yemek...

Çin’de bir restorana giden ve 2 gün sonra Covid gelişen hastanın, havalandırma sistemi nedeniyle 9 kişiye daha hasta­lığı bulaştırdığı ortaya çıktı. Restoran­ların havalandırma sistemleriyle ilgili kurallar getirilmeli.

Split klima engel­lenmeli. Doğal havalandırma olmalı. Soyal mesafeye uyulmalı. Yoksa ben de kebap yemeyi, arkadaşlarım ve yakınlarımla buluşmayı çok özledim.

- Şimdi önümüz bayram....

Bayramda da sokağa çıkma yasağını destekliyorum. Bu bayramı unutma­mız lazım. Böylece gelecek bayramlar­da büyüklerimizin elini öpme, onları yaşamda görme şansını bulacağız.

İnsanlar ailesini uzaktan kutlasın. Balkondan, yoldan, ziyaret etsin, evine dönsün. Bir dahaki bayramları üzüntü­süz yaşamak istiyorsak, bu bayramda yakın teması unutalım. Bakın ben ailemle aylardır adeta küsüm. Yoğun bakıma girip Covid şüphesi olan hasta­lara bakıyorum.

Ne kadar tedbir alsam da yine de küslüğün benim açımdan devam etmesi gerekiyor. Eve girince üstümü değiştiriyorum, duş alıyorum. Ama kızımı aylardır öpmedim. Ona sarılmayı özledim.

Ünlü doktor covidli yoğun bakımdaki hastalarla ilgileniyor.

Berbere gitmiyorum saç tıraşımı eşim yapıyor


Berber ve kuaförlerin açılması uygun oldu mu ?

Bu salonların açılması ile birlikte, randevu patlaması yaşandı. Ancak saç kesimi için sosyal mesafenin çok altında çalışılıyor. Berberler, kuaförler periyodik test yaptırmalı. Çalışanlar da kendini korumalı. Çalışanların enfekte olması, her müşteriye virüsü bulaştırmasıy­la sonuçlanır.

Maske, siperlik, el yıkama, antiseptik kullanmaları şart. Örtü ve havluların her müş­teri sonrası yıkanması veya tek kullanımlık olması şart. Kullanılan aletler de her müşteri sonrasında temizlenmelidir.

- Peki siz AVM’lere ya da berbe­re gitmeyi düşünüyor musunuz?

Benim saç tıraşımı eşim yaptı. Fe­na da yapmıyor. Mahalle arasındaki berberlerin maske takmadığını gör­düm. Bu şartlar altında ben berbere gitmem. Torunum olmasa bile belli bir yaştayım. Saçım bir müddet çok güzel olmasın. Mecbur olmadıkça AVM’ye de gitmem, berbere de. Çev­remdekiler de gitmeyecekler.